Sieniawa mojego dzieciństwa

Sieniawę pamiętam od roku 1918, gdy babka zaprowadziła mnie do prowadzonej przez tutejsze zakonnice Ochronki, spełniającej funkcję przedszkola. Ojciec, porucznik armii austriackiej był w tym czasie na wojnie. Mieszkałem z matką u dziadków, w tzw. „Czerwonej Kamienicy”, będącej siedzibą zarządu Ordynacji Czartoryskich. 

Jak pamięć moja sięga, Sieniawa zawsze była przysłowiową „dziurą zabitą deskami”, do której dojazd z powiatu możliwy był tylko furmanką po wyboistej drodze. Splendoru miasteczku dodawała jedynie stara siedziba książąt Czartoryskich z pięknym parkiem i pałacem. Jej właściciel był raczej rzadkim gościem w swej posesji, gdyż pałac mocno zagrzybiony, nie nadawał się do zamieszkania na dłużej, zwłaszcza w okresie zimowym. Prawie dwie trzecie miasteczka zamieszkiwali Żydzi, skupiający w swych rękach cały handel. Mieszkańców cechowała niezrozumiała dziś kastowość. Dotyczyło to zwłaszcza mieszczan, którzy cenili siebie bardziej niż okolicznych chłopów, jak również napływową inteligencję, nazywaną przez nich „zawłokami”. Inteligencja zatrudniona w majątku Ordynacji Książąt Czartoryskich z pogardą patrzyła na mieszczan, nie mówiąc o Żydach, którzy w ogóle byli traktowani jak zło konieczne. Kastowość ta przejawiała się również na tle pochodzenia szlacheckiego, do którego wszyscy pragnęli się zaliczać, choć często posiadali przysłowiowe „dziury w kieszeniach”. Ujmą dla zasiedziałego obywatela miasteczka było wydanie córki za chłopa, nawet znacznie bogatszego. 

Żydzi stanowili odrębny klan, całkowicie odseparowany od pozostałych współmieszkańców. Okoliczni chłopi, przeważnie biedujący, siedzieli z reguły w kieszeniach żydowskich, czego odzwierciedleniem były zadłużenia figurujące w księgach wieczystych miejscowego sądu grodzkiego. Udział w zabawach tanecznych, urządzanych czasami w miejscowym „Sokole” czy w festynach, brała z reguły inteligencja i mieszczaństwo, nigdy zaś Żydzi czy okoliczni chłopi, mimo że nikt im tego nie zabraniał. Granica między Sieniawą a przyległą wsią - Dybków biegła w niektórych miejscach tak niedostrzegalnie, że trudno było się zorientować, który dom do miejscowości należy. Na tym tle powstała swoista ambicja mieszkańców miasteczka, aby wypierać się przynależności do Dybkowa. Druga wojna światowa przewróciła wszystko do góry nogami.

Wspomnienia Janusza Błockiego

Drukuj

Find the latest bookmaker offers available across all uk gambling sites - Bets.Zone - UK Gambling Websites Use our complete list of trusted and reputable operators to see at a glance the best casino, poker, sport and bingo bonuses available online.

  • Zachęcamy do finansowego wsparcia działań naszego stowarzyszenia. Twoja darowizna pomoże nam w realizacji projektów i działań, które prowadzimy.

    Możesz udzielić nam wsparcia dokonując bezpośredniej wpłaty na konto bankowe stowarzyszenia lub ustalając stałe zlecenie zapłaty.


    Konto bankowe stowarzyszenia:
    Bank Spółdzielczy w Jarosławiu o. Wiązownica
    17 9096 1014 2002 1401 2017 0001

    Stowarzyszenie Promocji i Rozwoju "Młody Mołodycz"
    Mołodycz 35, 37-523 Radawa
    W tytule przelewu prosimy wpisać “Darowizna na cele statutowe

  • Chcemy, aby te wyjątkowe obrazy przeszłości stały się własnością wspólną zwłaszcza dla społeczności Ziemi Jarosławskiej. Pliki ze znakiem wodnym można bezpłatnie pobierać ze strony, umieszczać je we własnych archiwach, kopiować, przesyłać dalej, pod warunkiem wskazania autora i pochodzenia zbiorów.
    Wszystkie materiały udostępnione w Wirtualnej Izbie Pamięci dostępne są na licencji CC Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 3.0 Polska (CC BY-NC-SA 3.0 PL). Utwory zależne powstałe w oparciu o wykorzystane materiały muszą być rozpowszechniane na tych samych warunkach.

    W przypadku zgłoszenia zapotrzebowania na wybrane pliki, istnieje możliwość uzyskania kopii cyfrowych, bez znaków wodnych, nadających się do druku. Warunki komercyjnego wykorzystanie zamieszczonych materiałów ustalane będą indywidualnie pocztą elektroniczną: poczta@molodycz.pl lub telefonicznie: +48 793 577 794.

  • Adres do korespondencji:
    Stowarzyszenie Promocji i Rozwoju "Młody Mołodycz"
    Mołodycz 35, 37-523 Radawa

    Tel.: +48 793 577 794
    E-mail: poczta@molodycz.pl
    Strona www stowarzyszenia: www.molodycz.pl

    KRS: 0000292895
    REGON: 180285490
    NIP: 792 22 02 023

    Inne projekty stowarzyszania:
    www.liderzy.molodycz.pl
    www.kalendarz.izbapamieci.org.pl